Fatura Türleri Nedir? Faturaların Farklarları Nelerdir?

Ticari hayatta pek çok farklı fatura türü bulunmaktadır. Fatura türleri nelerdir ve faturalar arasında ne gibi farklar vardır sorularının yanıtını bulabileceğiniz içeriğimiz sizlerle.

Bildiğiniz üzere küçük ya da büyük tüm işletme sahiplerinin ticari işlemler sırasında farklı fatura çeşitleriyle karşılaşıyor. Yani ister bilgisayar yazılımı geliştirme işiyle ilgilenin ister küçük bir kahve dükkanınız olsun birden çok fatura türüyle karşılaşırsınız ya da karşılaşacaksınız.

Öncelikle fatura türlerini işlem amacına, vergiye, ödeme zamanına ve gönderim amacına bağlı olarak şeklinde dört grupta toplayabiliriz. 

İşlem Amacına Bağlı Olarak Farklılık Gösteren Fatura Türleri

Satış Faturası

İşletmelerin sattıkları ürün ya da hizmet karşılığında bu işlemi belgelemek için müşterilerine kestiği faturalara Satış Faturası denir. Yapılan her satışın belgelenmesi yani yasallaştırılması gereklidir. Satış faturasında; satılan mal ya da ürünün cinsi, ismi, adedi, birim satış fiyatı ve toplam bedeli gibi bilgiler yer alır. 

Faturada mutlaka belirtilmesi gereken bilgiler arasında:

  • Faturanın düzenlendiği tarih, seri ve sıra numarası
  • Faturayı düzenleyenin adı, varsa ticari unvanı, iş adresi, bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarası
  • Müşterinin adı, ticari unvanı, adresi, varsa vergi dairesi ve hesap numarası
  • Malın veya işin miktarı, nevi, fiyatı ve tutarı
  • Satılan malın teslim tarihi ve irsaliye numarası bulunur.

İrsaliyeli Fatura

Hem sevk irsaliyesi hem de satış faturası değeri taşıyan belgeye İrsaliyeli Fatura denir. Hem satış faturası hem de sevk irsaliyesi değeri taşıyan belgelere İrsaliyeli Fatura adı verilir.

İrsaliyeli faturada bulunması gerekli olan bilgiler:

  • “İrsaliyeli Fatura” ibaresi
  • Maliye Bakanlığı kaşesi veya noter tasdiki
  • İrsaliyeli fatura düzenleyenin adı, ticari unvanı, iş adresi, bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarası
  • Malın ve hizmetin cinsi (nevi), miktarı, fiyatı ve tutarı
  • Malın kime ve nereye gönderildiği; müşterinin adı, ticari unvanı, adresi, vergi dairesi ve hesap numarası
  • İrsaliyeli faturanın seri ve müteselsil sıra numarası
  • Faturanın düzenlenme tarihi ve saati
  • İrsaliyeli faturayı düzenleyenin imzası

Proforma Fatura

Bir teklif faturası olan proforma fatura hiçbir mali yükümlülüğe sebep olmaz. Proforma fatura karşılığında ne ürün sevkiyatı ne de ödeme yapılır. Satıcılar bu faturayı pazarladıkları ürünü ya da hizmeti ne kadar ücret karşılığında müşteriye satmak istediklerini satış gerçekleşiyormuş gibi alıcı tarafa gönderir.

Ticaret ve Vergi Hukuku’nda “Proforma Fatura” ile ilgili herhangi bir düzenleme bulunmadığı için her bir firma, proforma faturayı kendi ihtiyaçlarına yönelik biçimde düzenleyebilmektedir. Ancak Proforma göndermek amacıyla asla resmi fatura kullanılmamalıdır ve fatura üstüne kesinlikle “Proforma Fatura” ibaresi eklenmelidir.

Burada dikkat edilmesi gereken husus ise müşteriye proforma göndermek için kesinlikle resmi fatura gönderilmemesidir. Gönderilen faturanın üzerinde mutlaka “Proforma Fatura” ibaresi yer almalıdır. 

Proforma faturada bulunması gereken bilgiler aşağıdaki gibidir:

  • “Proforma Fatura” ibaresi
  • Faturanın tarihi
  • Mal ya da hizmetin cinsi
  • Malların menşei
  • Satıcının ve alıcının isim/unvan, adres bilgisi
  • Ödeme şekli
  • Teslim şekli
  • Mal veya hizmetin birim fiyatı, miktarı, tutarı
  • Malların ebatları, ağırlığı ve miktarı
  • Sevkiyat şekli
  • Mallara ilişkin ambalaj özellikleri, numara vb. detaylı açıklamalar
  • Sigorta ve navlun prim tutarları
  • Düzenleyenin imzası

İade Faturası

Müşteri tarafından satın alınan bir malın bazı sebeplerden dolayı satıcıya geri verilmesi halinde düzenlenen fatura türlerine iade faturası denir. İade faturası ile müşteri tarafından alınan bir malın veya ürünün tamamının satıcıya iadesi olabileceği gibi bir kısmının iadesi de mümkündür.

İade faturası düzenlerken dikkat etmeniz gereken noktalar:

  • Faturanın görünür bir yerine ‘iade faturasıdır’ ibaresi yer almalıdır
  • İade fatura kesmek için satış faturası koçanı kullanılır, ayrı bir fatura koçanı yoktur
  • İade faturası açık veya kapalı kesilebilir
  • Satıcıdan gelen faturadaki seri no. ve tarihi mutlaka bu faturada bulunmalıdır
  • İade faturası ile iade edilen malın birim bedeli, satıcı tarafından kesilen ilk faturadaki bedelden fazla olamaz. Müşteri iade faturasından kâr edemez

Vergilendirmeye Bağlı Olarak Farklılık Gösteren Fatura Türleri

Tevkifatlı Fatura

Tevkifatlı fatura ile KDV’nin belirli bir oranı, satışı yapana ödenmez. Bunun yerine alım yapan tarafından devlete ödenir. 

Tevkifat Uygulayan Kurum ve Kuruluşlar Hangileridir?

  • Döner sermayeli kuruluşlar
  • Genel bütçeye dahil daireler, il özel idareleri, belediyeler ve bunların teşkil ettikleri birlikler, katma bütçeli idareler
  • Kanunla kurulan kamuya ait kurum ve kuruluşlar
  • Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları
  • Üniversiteler (Vakıf üniversiteleri hariç)
  • Kanunla kurulan veya tüzel kişiliği haiz emekli ve yardım sandıkları
  • Özel finans kurumları ve bankalar
  • Kamu iktisadi teşebbüsleri (Kamu İktisadi Kuruluşları, İktisadi Devlet Teşekkülleri)
  • Özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar
  • Organize sanayi bölgeleri
  • Menkul kıymetler ile vadeli işlemler borsaları dahil bütün borsalar
  • Yarıdan fazla hissesi doğrudan yukarıda sayılan kurum ve kuruluşlara ait olan (tek başına ya da birlikte) kurum, kuruluş ve işletmeler

Tevkifat Uygulanması Gereken İşlemler Nelerdir?

  • Danışmanlık ve denetim hizmetleri
  • Temizlik, çevre ve bahçe bakım hizmetleri
  • Yapım işleri ile bu işlere ilişkin mühendislik-mimarlık ve etüt-proje hizmetleri
  • Makine, teçhizat, demirbaş ve taşıtlara ait tadil, bakım ve onarım hizmetleri
  • Özel güvenlik hizmetleri
  • Her türlü yemek servisi

ÖTV’li Fatura

Kısaltılmış adıyla ÖTV, yani Özel Tüketim Vergisi, belirli ürün ve mallar üzerinden alınan bir tüketim vergisi çeşididir. Üretilen malın ilk alıcısına teslimi veya malın ithal edilmesi gibi nedenlerle ÖTV doğar. ÖTV vergisi ilk satıcılar ve ithalatçı firmalar tarafından ödenir.

Hangi Ürünlere ÖTV Uygulanır?

İthalatta; tütün mamulleri, alkollü ve kolalı içkiler, havyar, akaryakıtlar, LPG, madeni yağlar ve solventler, doğalgaz, motorlu araçlar, kozmetik ürünleri, beyaz eşyalar (çamaşır makinesi, buzdolabı, bulaşık makinesi, termosifon v.b su ısıtıcıları,) kurşun kristalden el imali sofra ve mutfak eşyaları, postlar, kürkler, kıymetli taşlar, elektrikli ev aletleri, traş makinası, tv, cep telefonu, video kamera v.b. elektronik aletlerden ÖTV (Özel Tüketim Vergisi) alınır.

ÖİV’li Fatura

Türkiye’de tüm mobil iletişim hizmetlerine Özel İletişim Vergisi (ÖİV) uygulanır. Bu verginin toplanmasının amacı bayındırlık hizmetlerine fon sağlamaktır. Bu vergi GSM aboneleri tarafından ödenmekte ve GSM operatörleri tarafından toplanmaktadır. GSM operatörlerinin kestikleri faturalarda ÖİV olarak yansıtılır.

Stopajlı Fatura

Kaynakta kesilen gelir vergisine stopaj vergisi denir. Kira getirisi ya da serbest meslek geliri gibi gelirler stopaja tabi tutulur. Gider Pusulası ve Serbest Meslek Makbuzu  gibi fatura yerine geçen evraklarda stopaj bulunur.

Ödeme Zamanına Bağlı Olarak Farklılık Gösteren Fatura Türleri

Açık Fatura

Bir satış vadeli yapıldığında faturanın üst kısmına kaşe vurulup imzalanır. Bu tür faturalara “Açık Fatura” adı verilir.

Kapalı Fatura

Satış peşin ödemeli yapıldığında, fatura bedelinin peşin olarak alındığını göstermek için faturanın alt kısmı kaşelenir ve imzalanır. Bu da “Kapalı Fatura” olarak adlandırılır.

Fakat vergi kanunlarında, ticari hayatta uygulaması olan açık ya da kapalı ayrımı yoktur. Vergi kanunlarına göre kaşenin faturada nereye vurulduğunun bir önemi ya da hukuki olarak tahsilata ilişkin ispat gücü bulunmamaktadır. 

Gönderim Yöntemine Bağlı Olarak Farklılık Gösteren Fatura Türleri

Basılı Fatura

Şekil şartlarına uygun olarak yetkili matbaalarda basılan faturadır.

Dijital Fatura

Basılı fatura ile aynı değere sahiptir ancak, dijital ortamda oluşturularak saklanan faturalardır. 

e-Fatura

İki e-Fatura mükellefi arasında alınıp gönderilen faturalardır. e-Fatura hakkında daha fazla bilgi için e-Fatura nedir konulu blog yazımızı okuyabilirsiniz. 

e-Arşiv Fatura

Taraflardan birinin e-Fatura mükellefi olmadığı durumda kesilen dijital faturalardır.

e-Fatura ve e-Arşiv Fatura mükellefiyseniz ve dijital faturaya geçerek basılı fatura masraflarında kurtulmak istiyorsanız Hesapküpü’nün kolaylıklarla dolu dünyasına bugün adım atabilirsiniz. Kredi kartı bilgileri gerekmeden hesabınızı hızlıca oluşturup, hediye 100 kontör ile hemen fatura kesmeye başlayabilirsiniz. 

Benzer gönderiler

Gizlilik Tercihleri
Web sitemizi ziyaret ettiğinizde, tarayıcınız aracılığıyla, genellikle çerezler biçiminde belirli hizmetlerden bilgi depolayabilir. Burada gizlilik tercihlerinizi değiştirebilirsiniz. Lütfen bazı çerez türlerini engellemenin web sitemizdeki ve sunduğumuz hizmetlerdeki deneyiminizi etkileyebileceğini unutmayın.
×

Powered by WhatsApp Chat

×